Boyun ve Üst Sırt Ağrılarındaki Artış: Gerçekten Disk Problemi mi, Yoksa Strese Bağlı Kas Spazmı mı?

Değerli Türkses Okurları,

Son zamanlarda klinik pratiğimde en dikkat çeken artışlardan biri, boyun ve üst sırt ağrısıyla başvuran hastalarda oldu. Bu durum özellikle masa başında uzun saatler çalışanlarda ya da fiziksel olarak ağır işlerde çalışanlarda daha sık görülüyor. Eğer siz de bu tür şikâyetler yaşıyorsanız, aklınızdan şu sorular geçiyor olabilir:

·         “MR çektirmeli miyim?”

·         “Diskim mi kaydı?”

·         “Fıtık mı oldum?”

Gerçek şu ki, boyun ve üst sırt ağrılarının büyük kısmı disklerden kaynaklanmaz. Gelin bunu daha anlaşılır şekilde açıklayalım.

Disk Problemi Ne Anlama Gelir?

Omurlar arası diskler, boyun ve sırt omurlarınızın arasında bulunan yastıkçıklardır. Omurganıza destek sağlar ve darbeleri emerler. Zamanla bu disklerde yıpranma ya da hafif taşma görülebilir.

Ancak önemli bir noktayı netleştirmek gerekir: MR’da görülen her disk taşması ağrının nedeni değildir. Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan geniş kapsamlı araştırmalar, hiçbir şikâyeti olmayan birçok kişide MR’da disk problemleri ya da dejeneratif değişiklikler görülebildiğini göstermiştir.

Yani görüntüleme bulguları ile kişinin şikâyetleri her zaman birebir örtüşmez.

Eğer ağrınız gerçekten bir disk probleminden kaynaklanıyorsa, genellikle şu belirtiler de eşlik eder:

·         Kola ya da göğse yayılan ağrı

·         Uyuşma veya karıncalanma

·         Kas güçsüzlüğü

·         Reflekslerde değişiklik

Eğer yalnızca boyunda sertlik ve kas ağrısı varsa, çoğu zaman bu bir disk sorunu değildir.

Gözden Kaçan Neden: Kas Spazmı ve Stres

Özellikle göçmen topluluklarda kronik stres önemli bir etkendir. Maddi kaygılar, iş hayatı ve yeni bir çevreye uyum sağlama süreci stres seviyesini ciddi şekilde artırabilir. Bu durum boyun ve üst sırt kaslarının sürekli kasılı kalmasına yol açabilir.

Hastalar bunu genellikle şöyle tarif eder:

·         Omuzlarda yanma hissi

·         Boynun alt kısmında baskı

·         Kürek kemikleri arasında batıcı ağrı

·         Gün ilerledikçe artan gerginlik

Bu hastaların MR’larına baktığımızda çoğu zaman ciddi bir sorun görmeyiz ya da görülen küçük bulgular, hastanın yaşadığı ağrıyı açıklayacak düzeyde değildir.

Uyku Bozukluğu ve Ağrı İlişkisi

Uykunun önemi çoğu zaman göz ardı edilir. Yetersiz uyku:

·         Ağrıya dayanma kapasitenizi azaltır

·         Kasların daha fazla kasılmasına neden olur

·         Sinir sisteminin yeterince dinlenmesini engeller

Stres ve kas gerginliği arttıkça ağrı artar; ağrı arttıkça uyku bozulur. Böylece bir kısır döngü oluşur. Boyun ve üst sırt ağrıları çoğu zaman fiziksel yıpranmadan çok stresle ilişkilidir.

Duruş ve Modern Yaşam Tarzı

Günlük alışkanlıklarımız da bu ağrılarda büyük rol oynar. Bilgisayar başında uzun süre öne eğik durmak boyun kaslarını zorlar. Başın hafifçe öne eğilmesi bile kaslarda ciddi yorulma ve spazma neden olabilir. Bu durum çoğu zaman diskle ilgili değildir.

MR Ne Zaman Gereklidir?

Boyun veya üst sırt ağrısının her türü için MR gerekmez. Ancak şu durumlarda düşünülebilir:

·         Giderek artan kas güçsüzlüğü

·         Belirgin nörolojik sorunlar

·         Travma öyküsü

·         Gece uykudan uyandıran şiddetli ağrı

·         6–8 haftalık tedaviye rağmen düzelmeyen ağrı

Çoğu kişi için ilk adım konservatif (ameliyatsız) tedavidir.

Boyun ve Üst Sırt Ağrısı Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi genellikle şu noktalara odaklanır:

·         Duruşun düzeltilmesi

·         Çalışma ortamının ergonomik hale getirilmesi

·         Germe ve güçlendirme egzersizleri

·         Fizik tedavi

·         Gerekirse kısa süreli basit ağrı giderici ilaçlar

Bazı durumlarda tetik nokta enjeksiyonları dediğimiz kas içine yapılan lokal anestezi tedavisi de faydalı olabilir.

Amaç yalnızca ağrıyı bastırmak değil, ağrının gerçek nedenini doğru şekilde belirlemek ve ona yönelik tedavi uygulamaktır.

Unutmayın, boyun ve üst sırt ağrılarının çoğu kas ve stres kaynaklıdır; diskten değil. MR’da bir bulgu görülmesi mutlaka ameliyat gerektiği anlamına gelmez ve her ağrı fıtık değildir.

Doğru değerlendirme, gereksiz tetkik ve ameliyatlardan kaçınmak için çok önemlidir. Önemli olan dengeyi bulmaktır: Ne şikâyetleri görmezden gelmek, ne de aşırı tepki vermek.

Sağlıkla kalın.

Dr. Semih Güngör
Anesteziyoloji, Ağrı Yönetimi ve Omurga Hekimi

Boyun ve Üst Sırt Ağrılarındaki Artış: Gerçekten Disk Problemi mi, Yoksa Strese Bağlı Kas Spazmı mı?